Conferentie: Meer Nederlandse studenten naar Duitsland

door Hanco Jürgens

Kansen verzilveren, zo heette de conferentie deze week in Nijmegen over studeren in Duitsland. De conferentie was geen overbodige luxe, merkte ik bij de workshop met studenten, docenten en onderwijsbestuurders die ik voorzat. Er zijn wel degelijk uitwisselingsprogramma’s met Duitsland, maar van Nederlandse zijde blijft de aanmelding vaak achter bij het aanbod. Terwijl het voor Nederlandse studenten heel interessant kan zijn om de blik over de grens te richten. In Duitsland wordt veel geïnvesteerd in onderwijs en innovatie, veel meer dan hier.

De sessie die ik voorzat ging over problemen en kansen voor Nederlandse studenten die in Duitsland willen studeren. De problemen laten zich samenvatten onder drie thema’s: informatievoorziening, flexibiliteit en imago.

Omdat er een overdaad is aan informatie op internet over het Duitse hoger onderwijs, vinden Nederlandse studenten maar moeilijk hun weg. Waar kunnen studenten het beste terecht? Het DIA gaat een portal opzetten waarin alle informatie over Duitse universiteiten voor Nederlandse studenten overzichtelijk gerubriceerd wordt. Studeer je nieuwste geschiedenis aan de UvA? Dan raden we je aan de master geschiedenis en politiek in de twintigste eeuw aan de Friedrich-Schiller universiteit Jena te volgen. Zo concreet wordt de informatie op deze site. Lees verder

Schurken pur sang in het Verzetsmuseum

Foto Helden en schurken

door Katharina Garvert-Huijnen

De geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog wordt in Nederland met drie kleuren geschilderd: in zwart-wit of in grijs. Het Amsterdamse Verzetsmuseum en het NIOD bekennen met hun lezingenreeks  ‘Helden en schurken’ in dit spectrum duidelijk kleur. Er is veel kritiek mogelijk op het vasthouden aan het zwart-wit schema, maar het zij gezegd dat bij de tweede lezing in de reeks ‘Helden en schurken IV’ van donderdag 21 februari 2013 terecht geen spoor van grijs te ontwaren viel. Onder de titel ‘Hitlers zetbazen’ kwamen de twee belangrijkste nazi-kopstukken van het Duitse bezittingsregime in Nederland aan bod: rijkscommissaris Arthur Seyss-Inquart en de Höhere SS- und Polizeiführer Hanns Albin Rauter.

Aanleiding voor de bijeenkomst waren de twee biografieën die aan het eind van dit jaar over Seyss-Inquart en Rauter verschijnen. Over het leven van Seyss-Inquart buigt de Duitse historicus Johannes Koll zich. Hij hoopt dit jaar op Seyss-Inquarts leven als rijkscommissaris in Nederland te habiliteren aan de Weense Wirtschaftsuniversität. De publicatie van de hele biografie staat voor volgend jaar gepland – ook in een Nederlandse vertaling. Voormalig Parool-journalist Theo Gerritse schrijft de biografie van Rauter in het kader van een promotieonderzoek. Hij publiceerde over de SS-er al eerder het boekje ‘De ploert Hans Albin Rauter en de correcte ambtenaar Wilhelm Harster’.

De bijeenkomst was opgezet als dubbelinterview onder leiding van Bas Kromhout van het Historisch Nieuwsblad. Kromhout heeft niet lang geleden zelf een uitgebreide biografische studie gepubliceerd over de beruchte jonge voorman van de Nederlandse SS, Henk Feldmeijer. Hij zat dus diep genoeg in het thema om zijn twee gesprekspartners alle lugubere details uit het leven van de twee nationaalsocialisten te ontlokken. Hoewel de bijeenkomst geen details opleverde die het gevestigde beeld echt wijzigden – Gerritse omschreef Rauter ook na jaren onderzoek letterlijk als een eendimensionale schurk – was het buitengewoon boeiend de levens van deze twee behoorlijk verschillende persoonlijkheden naast elkaar te zetten. Lees verder

Amsterdam in september het centrum van de Duits-Nederlandse betrekkingen

door Katharina Garvert-Huijnen

Het duurde even maar nu is hij klaar voor publicatie: de Call for Papers voor onze geplande WDNG-conferentie in september 2013. Hij kreeg de mooie naam: Mittler – Verflechtung – Netzwerke Deutschland und die Niederlande im 20. Jahrhundert. Als de hele wetenschapsafdeling zich erover buigt, kan het weleens duren voordat de juiste formulering is gevonden.

Tot 15 mei kan iedereen met belangstelling voor de geschiedenis van de Duits-Nederlandse betrekkingen in de 20ste eeuw een paper insturen in het Duits, Nederlands of Engels. We kijken met spanning uit naar de inzendingen! Binnen het kader van de Werkgroep-Nederlands-Duitse geschiedenis (WDNG) waarin de conferentie plaatsvindt worden vooral ook jonge onderzoekers gevraagd hun projecten te presenteren.

Lees verder

7 februari 1988: onvrijwillig in het Westen

Bärbel Bohley bij de grote demonstratie in Oost-Berlijn op 4 november 1989. Afb.: Bundesarchiv, Bild 183-1989-1104-045

Bohley demonstreert op 4-11-1989 in Oost-Berlijn. Afb.: Bundesarchiv, Bild 183-1989-1104-045

door Christie Miedema

‘Bis ich mich hier durchfinde, muss ich noch einmal so alt werden. Es ist eben eine andere Gesellschaft.’ Bärbel Bohley, Oost-Duits burgerrechtenactiviste, was toen ze dit in haar dagboek schreef vier weken in West-Duitsland, maar kon haar verwondering nog niet op. Op 7 februari, vandaag 25 jaar geleden, verliet zij tegen haar wil de DDR waar zo velen met grote risico’s uit vluchtten. In de Bondsrepubliek vond ze geen alternatief.

Samen met Bohley werden nog zes prominente leden van de Oost-Duitse vredesbeweging het land uitgezet. Ook Lotte en Wolfgang Templin, Stephan Krawczyk, Freya Klier, Werner Fischer en Ralf Hirsch moesten weg, terwijl ze, in tegenstelling tot vele landgenoten, de DDR juist niet wilden verlaten.

Dat zij desondanks ausgebürgert werden, een lot dat voor hen enkele andere onwelgevallige Oost-Duitse activisten had getroffen, was een gevolg van een reeks gebeurtenissen die startte op 17 januari 1988. Op deze dag, de traditionele herdenking van de dood van de communistenleiders Rosa Luxemburg en Karl Liebknecht, was de officiële door de staat georganiseerde demonstratie opgeschrikt door een demonstratie van zogenaamde Ausreisewilligen. Het kwam tot arrestaties en de demonstranten werden in feite uiteindelijk beloond met wat ze wilden: de mogelijkheid een nieuw leven op te bouwen in het Westen.

Deze demonstratie had het gewenste effect gehad op hen die de DDR wilden verlaten, maar het zou ook zijn effect hebben op een groep activisten die had besloten niet deel te nemen. Lees verder